Respect begint bij het erkennen van de functie

Respect is een van de kernwaarden van de Sport en Defensie Maken Weerbaar (SDMW) beweging. Wat in 2021 in Nieuwegein begon, is inmiddels uitgegroeid tot een landelijke beweging met 35 deelnemende gemeenten en ruim 9.000 jongeren. Binnen deze beweging leren jongeren dat respect verder gaat dan aardig zijn voor elkaar. Het betekent luisteren, ruimte geven aan andere meningen en elkaar serieus nemen, ook wanneer je het niet met elkaar eens bent, maar het wel samen moeten doen. Maar die waarde geldt niet alleen voor jongeren. Juist ook voor ons als volwassenen is respect van groot belang.

Op 23 september bezocht Minister van Defensie Dilan Yeşilgöz de SDMW-beweging in Nieuwegein. Op Sportpark Galecop ging zij in gesprek met Burgemeester Marijke van Beukering, Wethouder John van Engelen, sportbestuurders van SportID Nieuwegein en schoolbestuurders van het Oosterlicht College en MBO Utrecht. Daarnaast sprak ze uitgebreid met Nieuwegeinse jongeren over het centrale thema weerbaarheid en nam ze zelf actief deel aan de activiteiten. Het was een mooi werkbezoek, waarin Nieuwegein kon laten zien hoe sport als middel kan bijdragen aan de fysieke, mentale en maatschappelijke weerbaarheid van jongeren. Een belangrijke opgave, zeker nu mentale gezondheid onder jongeren volop aandacht vraagt. Het is toch bizar dat het RIVM rapporteert dat 52% van de jongeren tussen de 16 en 25 jaar angst- of depressiegevoelens ervaart!

Na afloop van het werkbezoek plaatste ik een bericht over het werkbezoek op LinkedIn. Daarop kwamen veel positieve reacties. Tegelijkertijd waren er een aantal reacties die iedere vorm van respect misten: geen inhoudelijke discussie over SDMW als beweging of de rol van Defensie in de maatschappij, maar persoonlijke aanvallen op Dilan Yeşilgöz als persoon.

En daar wringt het wat mij betreft. Die dag was zij niet op Sportpark Galecop als privépersoon, maar als Minister van Defensie. Natuurlijk mogen we kritisch zijn op een minister, haar beleid en haar keuzes. Kritiek is onmisbaar in een gezonde democratie. Maar kritiek op beleid is iets anders dan een persoonlijke aanval. Wie het onderscheid tussen beide uit het oog verliest, draagt niet bij aan hoe we Nederland mooier maken, maar ondermijnt het juist.

In de serie ‘Band of Brothers’ doet majoor Richard (Dick) Winters de uitspraak “We salute the rank, not the man” of te wel “Het gaat niet om de persoon, maar om de functie.”

Die gedachte is ook voor ons als burgers relevant. Een publieke functie vertegenwoordigt verantwoordelijkheid en gezag binnen onze democratische rechtsstaat. Dat gezag verdient respect, ook wanneer de persoon die de functie bekleedt niet jouw politieke voorkeur heeft.

Nederland is een democratie. Winston Churchill verwoordde het ooit treffend: “Democratie is de slechtste regeringsvorm, afgezien van alle andere vormen die we hebben geprobeerd.”
Bij de verkiezingen van 29 oktober 2025 kreeg Dilan Yeşilgöz 691.062 stemmen op haar als persoon. Dat maakt haar niet foutloos en commentaar op haar functioneren niet verkeerd. Het onderstreept wel dat zij langs democratische weg het vertrouwen van een groot aantal kiezers heeft gekregen.

Als we respect verwachten van onze jongeren, moeten we als volwassenen zelf het voorbeeld geven. Juist wanneer meningen verschillen. Want respect blijkt niet wanneer we het eens zijn, maar wanneer we elkaar ondanks onze verschillen respectvol blijven behandelen. Dat is geen zwakte. Het is een teken van beschaving en verantwoordelijkheid!